De ui of de kreeft metafoor.
Welke zou jij kiezen? In persoonlijke ontwikkeling wordt vaak gesproken over de ui.
Laagje voor laagje afpellen. Steeds weer een stukje dieper. Tot je uiteindelijk bij de kern komt.
Het klinkt logisch. Je kijkt naar wat er onder je gedrag zit, ontdekt waar bepaalde overtuigingen vandaan komen en pelt steeds een volgende laag af.
Maar als alle lagen eraf zijn?
Ben je dan klaar?
Dan pakken mensen vaak gewoon weer een nieuwe ui. 😉
En precies daarom spreekt een andere metafoor mij veel meer aan: die van de kreeft.
Een pantser dat ooit prima paste
Een kreeft is eigenlijk een kwetsbaar, week dier met een hard pantser om zich heen.
Dat pantser beschermt hem.
Alleen zit daar een probleem: het pantser groeit niet met de kreeft mee.
Terwijl de kreeft groter wordt, blijft zijn pantser hetzelfde formaat houden. Op een gegeven moment wordt het te klein.
Het begint te knellen.
De druk neemt toe.
Het doet pijn.
En juist dát is voor de kreeft het signaal dat er iets moet gebeuren.
Om verder te kunnen groeien, moet hij zijn oude pantser afgooien.
Hij trekt zich terug onder een steen en ontdoet zich van zijn bescherming. Een kwetsbaar moment. Ondertussen vormt zich een nieuw en groter pantser, passend bij hoe groot hij inmiddels is geworden.
Daarna kan hij weer verder.
Ik vind dat een prachtige metafoor voor persoonlijke groei.
Want ook wij kunnen jarenlang rondlopen in een pantser dat ooit precies deed wat het moest doen.
Wat ooit bescherming was, kan later gaan knellen
Misschien heb je ooit geleerd om altijd sterk te zijn.
Om anderen tevreden te houden.
Conflicten uit de weg te gaan.
Alles onder controle te houden.
Hard te werken.
Geen hulp te vragen.
Of vooral niet te veel te voelen.
Op een bepaald moment in je leven kan zoiets heel waardevol zijn geweest. Het heeft je misschien geholpen om met een bepaalde situatie om te gaan.
Het was jouw pantser.
Alleen groei jij verder.
En wat vroeger bescherming gaf, kan jaren later ineens gaan knellen.
Je merkt dat je sneller geïrriteerd bent. Dat je slecht slaapt. Dat je hoofd maar doorgaat. Dat je steeds over je grenzen gaat. Of dat je lichaam steeds vaker signalen begint te geven.
Er ontstaat druk.
En dan komt voor mij het interessante gedeelte.
Wat doe je wanneer het begint te knellen?
Stel dat de kreeft in onze mensenwereld zou leven
Stel je eens voor dat die kreeft bij ons zou wonen.
Zijn pantser begint te knellen.
De druk neemt toe.
Het doet pijn.
Hoe groot is dan de kans dat hij een pilletje of een middeltje krijgt om dat ongemak te verzachten?
De pijn wordt gedempt.
Het knellen wordt minder voelbaar.
En daarmee raakt ook het signaal dat het tijd is om te groeien steeds verder op de achtergrond.
Want het oude pantser zit er nog steeds.
Het past nog steeds niet.
Alleen voelt de kreeft het minder.
En zolang hij zijn oude pantser niet afgooit, ontstaat er geen ruimte voor verdere groei.
Hij verdooft wat hij voelt en komt daarmee stil te staan.
Dat vind ik een interessante vergelijking met hoe wij soms omgaan met onze eigen pijn en ons ongemak.
We willen er vanaf.
Het liefst zo snel mogelijk.
We willen weer slapen. Rust in ons hoofd. Geen spanning voelen. Weer kunnen functioneren.
Heel begrijpelijk.
Maar wat als we onszelf óók de vraag zouden stellen waar dat ongemak vandaan komt?
Wat probeert het knellen je te vertellen?
Voor mij hoeft ongemak niet alleen iets te zijn wat zo snel mogelijk weg moet.
Soms vertelt het je iets.
Misschien past de manier waarop je al jaren leeft niet meer bij je.
Misschien ben je moe van het voortdurend aanpassen aan anderen.
Misschien werkt het pantser van controle, perfectionisme of altijd sterk moeten zijn niet meer zoals vroeger.
Misschien ben je er simpelweg uit gegroeid.
Dan kun je proberen het knellen minder te voelen.
Je kunt ook onderzoeken waarom het überhaupt is gaan knellen.
En dat tweede vraagt iets van je.
Want een pantser afgooien maakt kwetsbaar.
Je laat iets los wat je misschien al jaren kent. Iets wat vertrouwd voelt en je ooit bescherming heeft gegeven.
Zelfs wanneer datzelfde pantser inmiddels pijn doet.
Persoonlijke groei heeft voor mij geen eindpunt
Daarom past de kreeft voor mij beter dan de ui.
Bij de ui werk je laag voor laag richting een kern. En op een gegeven moment zijn de lagen op.
Bij de kreeft hoort groei bij het leven.
Je kunt op je dertigste uit een bepaald pantser groeien en jaren later ontdekken dat er opnieuw iets begint te knellen.
Dat betekent niet dat al het eerdere werk voor niets is geweest.
Je bent verder gegroeid.
Je leven is veranderd.
Jij bent veranderd.
En misschien vraagt dat opnieuw om ruimte.
Voor mij betekent persoonlijke ontwikkeling daarom ook niet dat je ooit een punt bereikt waarop je helemaal ‘klaar’ bent.
Zolang je leeft, blijf je ervaren, leren en ontwikkelen.
Soms voelt die groei fijn.
En soms begint hij met druk, ongemak of pijn.
Op zo’n moment vind ik deze twee vragen veel interessanter dan alleen: hoe krijg ik dit gevoel weg?
Wat probeert dit knellen mij te vertellen?
En uit welk pantser ben ik misschien gegroeid?
Als ik dan mag kiezen tussen de ui en de kreeft, weet ik mijn antwoord wel.
Doe mij maar de kreeft. 🦞
En jij?
Kies jij de ui of de kreeft?
Wil je meer weten? Stuur mij dan een bericht via het contactformulier dan kom ik snel bij je erop terug.
